Gastouder worden: de voorwaarden

Wil je graag als gastouder aan de slag en kinderen opvangen in je eigen huis? In dit artikel lees je stap voor stap wat je nodig hebt om gastouder te worden: van de juiste diploma’s en een kinder-EHBO-certificaat tot de verplichte inschrijving bij een gastouderbureau en het Personenregister Kinderopvang. We leggen je uit aan welke eisen je allemaal moet voldoen.

Let op: sinds 1 juli 2026 gelden er nieuwe kwaliteitseisen voor gastouders. Voor gastouders die na deze datum starten, gelden aanvullende opleidingseisen. Ook zijn er nieuwe regels voor onder andere pedagogische coaching, permanente educatie, het pedagogisch werkplan en de achterwacht. Hieronder lees je wat je nodig hebt om als gastouder aan de slag te gaan.

Als je je diensten wilt aanbieden als gastouder, moet je aan een aantal voorwaarden voldoen. Niet iedereen kan zich zomaar gastouder noemen. Gastouder worden: hoe doe je dat? Hieronder vind je een overzicht van de belangrijkste eisen.

1. Welke diploma’s heeft een gastouder nodig?

Het belangrijkste onderdeel om gastouder te worden is de juiste opleiding. Je moet beschikken over een erkend diploma waarmee je aan de opleidingseisen voor gastouders voldoet. Dit kan bijvoorbeeld een diploma Helpende Zorg en Welzijn zijn, maar ook andere opleidingen kunnen in aanmerking komen.

Op de website van de Rijksoverheid vind je een actueel overzicht van de diploma’s die voldoen aan de wettelijke eisen.

Daarnaast moet iedere gastouder beschikken over een geldig kinder-EHBO-certificaat. Dit certificaat moet gericht zijn op eerste hulp aan baby’s en kinderen en moet tijdig worden vernieuwd.

Nieuwe eisen vanaf 1 juli 2026

• Pedagogisch onderdeel. Gastouders die zich vanaf 1 juli 2026 registreren, moeten naast een erkend diploma ook voldoen aan het verplichte pedagogisch onderdeel. Hiermee wordt extra aandacht besteed aan de pedagogische kennis en vaardigheden die nodig zijn voor kwalitatief goede opvang. Gastouders die al vóór 1 juli 2026 geregistreerd stonden, hoeven dit aanvullende onderdeel niet alsnog te behalen vanwege de nieuwe regelgeving.
• Permanente educatie. Om de kwaliteit van de opvang te waarborgen, moet iedere gastouder jaarlijks minimaal 7 uur besteden aan professionele ontwikkeling en bijscholing.
• Pedagogische coaching. Iedere gastouder ontvangt jaarlijks minimaal 3 uur pedagogische coaching van ieder gastouderbureau waarbij hij of zij is aangesloten. Deze coaching helpt gastouders om hun pedagogische vaardigheden verder te ontwikkelen.
• Pedagogisch werkplan. Gastouders moeten beschikken over een pedagogisch werkplan. Hierin staat beschreven hoe zij het pedagogisch beleid van het gastouderbureau in de dagelijkse praktijk toepassen.
• Werk je al als gastouder vóór 1 juli 2026? Sommige nieuwe eisen gelden specifiek voor gastouders die na 1 juli 2026 starten. Was je al geregistreerd vóór deze datum? Informeer dan bij je gastouderbureau welke overgangsregels voor jouw situatie gelden.

2. Hoe oud moet je zijn en welke taal moet je spreken?

Je moet als gastouder minimaal 18 jaar oud zijn.

In de meeste gevallen wordt de opvang in het Nederlands verzorgd. Voor bepaalde situaties gelden uitzonderingen, bijvoorbeeld voor erkende streektalen of wanneer een andere taal noodzakelijk is voor de kinderen die worden opgevangen.

3. Heb ik als gastouder een VOG (Verklaring Omtrent het Gedrag) nodig?

Ja, als je gastouder wordt, dan moet je een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) kunnen overleggen. Deze verklaring toont aan dat je gedrag uit het verleden geen bezwaar vormt voor het werken met kinderen.

Je kunt een VOG aanvragen via Justis of via je gemeente. Kijk voor meer informatie op Hoe regel ik een Verklaring Omtrent Gedrag.

Let op: wanneer de opvang plaatsvindt in je eigen woning, moeten ook volwassen huisgenoten en andere personen die regelmatig aanwezig zijn tijdens de opvang beschikken over een geldige VOG.

4. Gastouder worden in je eigen huis

De meeste gastouders vangen kinderen op in hun eigen huis. In dat geval moet de woning aan verschillende veiligheidseisen voldoen. Zo moet het huis rookvrij zijn, voldoende speelruimte bieden en veilig zijn ingericht voor kinderen.

Voordat je wordt opgenomen in het Landelijk Register Kinderopvang (LRK) beoordeelt de GGD of de opvanglocatie aan de wettelijke eisen voldoet.

5. Registratie in het Personenregister Kinderopvang

Gastouders zijn verplicht zich in te schrijven in het Personenregister Kinderopvang (PRK). Ook andere personen van 18 jaar en ouder die regelmatig op de opvanglocatie aanwezig zijn, moeten zich registreren.

Na registratie vindt continu screening plaats om de veiligheid van kinderen te waarborgen.

Lees voor meer informatie ons artikel Personenregister Kinderopvang: wat je moet weten als gastouder.

6. Hoeveel kinderen mag een gastouder tegelijk opvangen?

Een gastouder mag maximaal zes kinderen tegelijkertijd opvangen.

Bij het bepalen van dit maximum tellen ook de eigen kinderen van de gastouder mee tot en met de leeftijd van 8 jaar. Daarnaast gelden specifieke regels voor de combinatie van leeftijden van de opgevangen kinderen. Als je als gastouder kinderen hebt die ouder zijn dan 8 jaar, tellen zij  niet meer mee voor het aantal op te vangen kinderen.

De exacte leeftijdsverdeling en aanvullende voorwaarden kunnen verschillen. Controleer daarom altijd de actuele richtlijnen van de Rijksoverheid of vraag hierover advies aan je gastouderbureau.

7. Achterwacht

Iedere gastouder moet beschikken over een achterwacht. Dit is een volwassene die in geval van nood binnen 15 minuten op de opvanglocatie kan zijn.

De achterwacht biedt ondersteuning wanneer zich een noodsituatie voordoet en draagt bij aan de veiligheid van de kinderen. Dit geldt ook als je maar een kind opvangt. 

8. De rol van het gastouderbureau

Om als geregistreerde gastouderopvang te kunnen bieden, moet je aangesloten zijn bij een gastouderbureau.

Het gastouderbureau begeleidt gastouders, bewaakt de kwaliteit van de opvang en ondersteunt bij het voldoen aan de wettelijke eisen.

Sinds 1 juli 2026 heeft het gastouderbureau bovendien een uitgebreidere rol gekregen. Het bureau ondersteunt gastouders onder andere met:

• pedagogische coaching;
• professionele ontwikkeling en bijscholing;
• begeleiding bij het pedagogisch werkplan;
• ondersteuning bij het naleven van de kwaliteitseisen;
• aarlijkse evaluatie gastouderopvang met ouders.
  

Daarnaast verzorgt het gastouderbureau de administratieve afhandeling van de opvang en de betalingen tussen ouders en de gastouder.

Een gastouder mag doorgaans aangesloten zijn bij maximaal twee gastouderbureaus. Betalingen van ouders verlopen via het gastouderbureau. Dit is een voorwaarde voor ouders om in aanmerking te komen voor kinderopvangtoeslag.

Ben je al geregistreerd als gastouder en zoek je vraagouders? Zoek dan via Sitly naar vraagouders bij jou in de buurt.