Hoe controleer je de referenties van een oppas en waarom dat belangrijk is

De juiste oppas vinden kost tijd. Als je een fijn gesprek hebt gehad (hier vind je 10 belangrijke vragen om aan je oppas te stellen) en het gevoel hebt dat je iemand hebt gevonden die goed bij jullie gezin past, is het verleidelijk om meteen verder te gaan.

Maar voordat je een definitieve beslissing neemt, is er één stap die je beter nooit overslaat: het controleren van referenties.

Referenties zijn een van de betrouwbaarste manieren om een beter beeld te krijgen van wie je in huis haalt. En het fijne is dat, als je je oppas via Sitly hebt gevonden, een deel van dat werk al gedaan is. Recensies van andere ouders zijn namelijk direct zichtbaar op de profielen. Dat is een goed startpunt.

Referenties op Sitly: je eerste extra controle

Voordat je contact opneemt, is het slim om het Sitly-profiel van de oppas goed te bekijken. Recensies van andere ouders geven vaak al een eerlijk beeld van hun ervaringen. Je kunt de oppas ook vragen om contactgegevens van eerdere gezinnen te delen, zodat je rechtstreeks kunt horen hoe ze werkt, communiceert en met kinderen omgaat.

Omdat Sitly je in contact brengt met oppassen uit de buurt, is de kans groot dat jullie dezelfde wijk, school of zelfs gemeenschappelijke kennissen hebben. Daardoor voelt iemand vaak minder als een complete vreemde, en dat geeft extra vertrouwen. Lokale connecties kunnen een geruststellend gevoel geven dat je minder snel hebt bij iemand die verder weg woont.

Wat als een oppas geen referenties heeft?

Als iemand jong is en dit de eerste oppasklus is, is dat heel normaal. Schrijf iemand daarom niet meteen af. Vraag in plaats daarvan naar iemand die iets kan vertellen over het karakter en de betrouwbaarheid van de oppas, zoals een eerdere werkgever, docent of mentor. Zeker bij jonge oppassen die net beginnen, kan dat veel zeggen.

Neem in dat geval wat extra tijd voor het kennismakingsgesprek en overweeg eventueel eerst een proefmiddag waarbij je zelf aanwezig bent, voordat je de oppas alleen met de kinderen laat.

Past iemand daarentegen al langer op kinderen, dan ligt dat anders. Een oppas met ervaring zou normaal gesproken wel één of twee gezinnen moeten hebben die iets positiefs kunnen vertellen. Als dat niet zo is, is het verstandig om te vragen waarom en goed te luisteren naar het antwoord.

Wanneer vraag je om referenties?

Vraag pas naar referenties aan het einde van het gesprek, niet nadat je eigenlijk al een beslissing hebt genomen.

Waarom? Omdat referenties het meest waardevol zijn als je kunt vergelijken wat de oppas je tijdens het gesprek heeft verteld. Heeft ze gezegd dat ze twee jaar voor hetzelfde gezin heeft gewerkt? Dat ze rustig blijft in noodsituaties? Dat de kinderen gek op haar waren? Dan is een referentiecheck het moment om dat soort dingen te bevestigen.

Vraag je er te vroeg naar, dan ga je zonder context het gesprek in. Vraag je er te laat naar, dan ben je vaak vooral op zoek naar bevestiging van een keuze die je eigenlijk al hebt gemaakt.

Wie geven de beste referenties?

De meest waardevolle referenties komen van gezinnen waar de oppas eerder heeft gewerkt. Zij kunnen het best vertellen hoe iemand met kinderen omgaat, hoe er gereageerd wordt in onverwachte situaties en of ze die persoon opnieuw zouden vertrouwen.

Niet alle referenties zeggen evenveel. Een gezin dat jarenlang iedere week dezelfde oppas over de vloer had, heeft diegene in allerlei situaties meegemaakt. Een gezin dat af en toe een oppas inschakelde voor een zaterdagavond, heeft natuurlijk een beperkter beeld.

Beide soorten referenties kunnen nuttig zijn, maar het is slim om te vragen hoe vaak en hoe lang iemand voor het gezin heeft gewerkt. Hoe langer en regelmatiger de samenwerking was, hoe betrouwbaarder de referentie meestal is.

Wat als de referentie van een familielid komt?

Een referentie van een neef, tante of ander familielid is niet per se onbetrouwbaar, maar je moet die wel anders beoordelen.

Familieleden spreken vaak in algemene termen, zoals: “Ze is geweldig met kinderen” of “Iedereen is dol op haar.” Dat klinkt positief, maar zegt nog niet zoveel. Wat je eigenlijk wilt horen, zijn concrete voorbeelden. Hoe reageerde de oppas op een driftbui? Wat deed ze toen een kind zich pijn deed?

Als de enige referenties van familieleden komen, probeer die dan aan te vullen met minstens één externe referentie, bijvoorbeeld van een eerdere werkgever, docent of een ander gezin waarvoor de oppas heeft gewerkt.

Hoe doe je een referentiecheck?

Als je de naam hebt van iemand die je als referentie kunt bellen, kan het handig zijn om eerst even snel op sociale media te kijken of jullie misschien gemeenschappelijke vrienden of kennissen hebben. Soms zie je meteen dat jullie dezelfde buurt kennen of een gezamenlijke connectie hebben. Dat kan ervoor zorgen dat iemand direct vertrouwder aanvoelt.

Een referentie bellen kan in het begin wat ongemakkelijk voelen, zeker als je niet precies weet wat je moet zeggen. Maar de meeste ouders begrijpen dat heel goed. Zij hebben ooit in dezelfde situatie gezeten. Houd het gesprek daarom kort, vriendelijk en duidelijk. Je kunt bijvoorbeeld beginnen met:

“Hoi, ik ben [naam]. [Naam van de oppas] heeft jou opgegeven als referentie. Zou je misschien kort iets kunnen vertellen over jullie ervaringen met haar?”

Luister daarna niet alleen naar wat iemand zegt, maar ook naar de manier waarop het gezegd wordt. Een enthousiaste reactie is meestal een goed teken. Twijfel, vage antwoorden of een ongemakkelijke stilte wanneer de naam van de oppas valt, kunnen signalen zijn om wat verder door te vragen.

Laat aan het einde van het gesprek eventueel je telefoonnummer achter en vraag of iemand later nog iets wil toevoegen. Soms komen de meest eerlijke of waardevolle opmerkingen pas nadat de formele vragen al zijn gesteld.

Welke vragen stel je als je een referentie belt?

Dit zijn de belangrijkste vragen om te stellen:

• Hoe lang heeft de oppas voor jullie gezin gewerkt?
• Hoe oud waren de kinderen? Zoek je een oppas voor een baby, dan is ervaring met baby’s natuurlijk belangrijk.
• Was de oppas op tijd en betrouwbaar? Is er weleens op het laatste moment afgezegd?
• Hoe ging de oppas om met moeilijke situaties, zoals een kind dat niet wilde slapen, een ongelukje of een overstuur kind?
• Werden jullie huisregels en routines goed gevolgd?
• Waarom is de oppas gestopt bij jullie gezin?
• Zouden jullie deze oppas opnieuw aanbevelen?

Die laatste vraag is vaak de belangrijkste van allemaal. Niet alleen het antwoord telt, maar ook de manier waarop iemand antwoord geeft. Dat zegt meestal meer dan woorden alleen.

Waarschuwingssignalen tijdens een referentiecheck

De meeste referentiechecks verlopen zonder problemen. Toch zijn er een aantal signalen waar je beter extra op let:

• De referentie blijft vaag en geeft geen concrete voorbeelden
• Er ontstaat twijfel of ongemak zodra de naam van de oppas genoemd wordt
• De persoon die je belt wist niet dat hij of zij als referentie was opgegeven
• De oppas doet moeilijk over het delen van referenties of geeft alleen familieleden door
• Wat de referentie vertelt, komt niet overeen met wat de oppas zelf tijdens het gesprek heeft gezegd
• De oppas zegt veel ervaring te hebben, maar kan daar geen referenties bij geven

Eén van deze signalen hoeft op zichzelf nog geen probleem te betekenen. Maar als je meerdere van deze dingen tegelijk merkt, is het verstandig om extra voorzichtig te zijn.

Wat kan je nog meer controleren?

Referenties vertellen je veel over iemands karakter en ervaring. Wil je wat extra zekerheid, dan kun je de oppas ook vragen om een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG). Oppassen die hun werk serieus nemen, zullen dat meestal heel normaal vinden.

Als je toch al op sociale media kijkt om te zien of jullie gemeenschappelijke connecties hebben, kan het ook nuttig zijn om kort het profiel en de openbare berichten van de oppas te bekijken. Niet om iemands privéleven te beoordelen, maar om een beter algemeen beeld te krijgen van wie iemand is. Je let eigenlijk alleen op dingen die niet goed zouden voelen bij iemand die op jouw kinderen past.

Meestal vind je helemaal niets opvallends. Maar het kost maar een paar minuten en kan toch extra geruststelling geven.

Referenties helpen je om een duidelijker en completer beeld te krijgen van wie je in huis haalt. Gebruik ze daarom goed, stel gerichte vragen en vertrouw niet alleen op wat iemand zegt, maar ook op de manier waarop het gezegd wordt. Soms zeggen stiltes net zoveel als woorden.